Του Μιλτιάδη Στεργιούλη,
Μαθηματικού.
Σύντομο βιογραφικό:
Ο Όσιος Πετρώνιος γεννήθηκε το 1914, στην επαρχία Νεάμτς της Ρουμανίας. Έγινε μοναχός σε νεαρή ηλικία στη Μονή Νεάμτς, όπου και πραγματοποίησε τους πρώτους μοναχικούς του αγώνες. Αργότερα μετέβη στο Βουκουρέστι για σπουδές, οπότε και εντάχθηκε στην κοινότητα της Μονής Αντίμ. Σπούδασε Θεολογία (πτυχίο), μαθηματικά και φιλοσοφία. Το 1978, μετέβη στο Άγιον Όρος, με εντολή της συνόδου του Πατριαρχείου Ρουμανίας για να βοηθήσει στην αναγέννηση της Ρουμάνικης Σκήτης Τιμίου Προδρόμου. Το 1984, εξελέγη Δικαίος της Σκήτης την οποία και καθοδήγησε ως και το 2011, έτος της κοιμήσεως του. Μετά την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος –το 1989– η Εκκλησία της Ρουμανίας, που ήταν τελείως αποδιοργανωμένη, τον κάλεσε να αναλάβει τον πατριαρχικό της θρόνο. Εκείνος αρνήθηκε, προφασιζόμενος ότι είναι κουφός (από νεαρή ηλικία είχε μειωμένη ακοή) και με πρόβλημα στους οφθαλμούς του. Εκοιμήθη το Φεβρουάριο του 2011 και η επίσημη αγιοκατάταξή του έγινε την 31η Αυγούστου 2025. Η μνήμη εορτάζεται στις 24 Φεβρουαρίου.
Η γνωριμία μας.
Το καλοκαίρι του 1984, σε ηλικία εννέα ετών, είχα την ευλογία στην πρώτη μου επίσκεψη στο Άγιον Όρος να συναντήσω ένα καλοκάγαθο γεροντάκι στην Ρουμάνικη Σκήτη, τον Όσιο Πετρώνιο. Μου έκανε εντύπωση ότι ήταν, ίσως, ο μοναδικός μοναχός της Σκήτης που μιλούσε ελληνικά και είχε ένα ιδιαίτερα καθαρό και χαμογελαστό πρόσωπο. Σαν να έβλεπες ένα παιδάκι. Είχε μονίμως το κεφάλι του στραμμένο προς τα κάτω. Κάθε καλοκαίρι, μαζί με τον μακαριστό πατέρα μου και τα αδέλφια μου, επισκεπτόμασταν την Ιερά Μονή Μεγίστης Λαύρας, Αγίου Όρους, και μια μέρα την αφιερώναμε για να προσκυνήσουμε το σπήλαιο του Αγίου Αθανασίου και την αχειροποίητο εικόνα της Παναγίας της Προδρομίτισσας στη Ρουμάνικη Σκήτη. Έτσι τις περισσότερες φορές είχαμε την χαρά και την ευλογία της συνάντησης με το γέροντα Πετρώνιο, που συνήθως έκανε κάποια χειρονακτική εργασία. Σε κάθε συνάντηση μας θυμάμαι χαρακτηριστικά τη χαρά του να μας περιποιηθεί. Αν και Δικαίος (ας πούμε ηγούμενος) μας ετοίμαζε πάντα ο ίδιος το κέρασμα και μας το πρόσφερε. Όταν αποχωρούσαμε πήγαινε διακριτικά και έπλενε τα ποτήρια και τα φλυτζάνια. Το διαπίστωσα όταν , σε κάποια επίσκεψη, είχα ξεχάσει κάποια πράγματα στο αρχονταρίκι και επέστρεψα για να τα πάρω και τον είδα που έπλενε τα σκεύη που είχαμε χρησιμοποιήσει.
Τα μαθηματικά.
Καθότανε μαζί μας χωρίς να δείξει ποτέ ότι βιαζόταν ή ότι είχε δουλεία. Μας ρωτούσε πάντα για την πρόοδο μας. Σε μια από τις συζητήσεις μας μάθαμε ότι σπούδασε μαθηματικά στη Ρουμανία και ότι μέσα από την μαθηματική σκέψη, κατάφερε να βλέπει την ουσία πίσω από ένα πλήθος δεδομένων. Ήταν η πρώτη φορά που συνάντησα μοναχό που κατάφερε να συνδυάσει την επιστήμη των μαθηματικών με την ορθόδοξη ασκητική παράδοση. Μου φάνηκε τόσο παράδοξο. Ο συνδυασμός αυτός του Οσίου νομίζω ότι έπαιξε καταλυτικό ρόλο στις μετέπειτα αποφάσεις μου για τον επιστημονικό κλάδο που τελικά ακολούθησα.
Η σιωπή.
Η «εύλαλη» σιωπή του ήταν ένα άλλο χαρακτηριστικό. Κάθε φορά που ρωτούσε κάποιος από την παρέα μας, κάτι θεολογικό, στρεφόταν στον πατέρα μου και του έδινε το λόγο λέγοντας: «Εσείς ως θεολόγος τι έχετε να πείτε;» Στο τέλος, μπορεί να έλεγε κάτι και ο ίδιος μια πρόταση για να ολοκληρωθεί η κουβέντα. Κάθε φορά που φεύγαμε από τη συνάντηση μας η σιωπή του και ο τρόπος που έκρυβε τις γνώσεις του και την εμπειρία του ήταν το θέμα συζήτηση μας.
Η σιωπή του δεν ήταν κενή, αλλά ένας χώρος που επέτρεπε σε μένα αλλά και σε κάθε προσκυνητή να εκφραστει ελεύθερα, ενώ η τελική του λέξη λειτουργούσε σαν πνευματικό αξίωμα. Σε μυούσε σ’ ένα άλλο είδος διδασκαλίας που κατανοώ την αξία του σήμερα, που έρχομαι καθημερινά σε επαφή με εκατοντάδες νέους. Από τα πολλά λογία και κηρύγματα μεγαλύτερη αξία έχουν δύο λέξεις που να «μιλάνε» κατευθείαν στην ψυχή του μαθητή.
Η ταπείνωση.
Επαινούσε τα αγράμματα καλοκάγαθα γεροντάκια της Μεγίστης Λαύρας και κυρίως το γέροντα Ζαχαρία και το γέροντα Βησσαρίωνα. Πάντα είχε να πει έναν καλό λόγο για αυτά, ώστε να στρέψει τη συζήτηση στον πρόσωπό τους για να αποφύγει την ενασχόληση μας με το πρόσωπό του. Πολλές φορές προσπαθούσαμε να μάθουμε γιατί δε δέχθηκε να γίνει Πατριάρχης, αλλά πάντα έλεγε κάτι άλλο ή έκανε πως δεν άκουγε. Η άρνηση του Πατριαρχικού θρόνου της πατρίδας του, για χάρη της «ησυχίας», φανερώνει πως είχε βρει μέσα του τον το πραγματικό νόημα της ζωής και δεν χρειαζόταν καμία εξωτερική αναγνώριση.
Η ανακοίνωση της αγιοκατάταξης του από το Οικουμενικό μας Πατριαρχείο μας γέμισε χαρά, ξύπνησε μνήμες και έφερε στην επιφάνεια σκηνές από το παρελθόν. Ας γιορτάσουμε για πρώτη φορά την μνήμη του στις 24 Φεβρουαρίου 2026 ώστε με τις πρεσβείες του Οσίου Πετρωνίου να αποκτήσουμε στο ελάχιστο τις αρετές του στο ευλογημένο στάδιο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής που εισερχόμαστε.
